Αρχική Σελίδα Σάββατο, 24 Φεβρουαρίου 2018

Άρθρα

23 Φεβρουαρίου 2018

Εσείς φοβάστε τον γιατρό;

Από την ψυχολόγο της Μονάδας «Θάλπος Καλαμάτας» Εύη Τσικρικού.

Η φοβία αποτελεί ένα τύπο αγχώδους διαταραχής, που ορίζεται από έναν επίμονο φόβο ενός αντικειμένου ή μιας κατάστασης και εμφανίζεται στους περισσότερους ανθρώπους σαν απλά, συνηθισμένα ερεθίσματα.
Ο ιατρικός φόβος ορίζεται ως «η οποιαδήποτε εμπειρία που περιλαμβάνει ιατρικό προσωπικό ή διαδικασίες που εμπλέκονται στη διαδικασία αξιολόγησης ή τροποποίησης της κατάστασης της υγείας σε παραδοσιακά περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης», (Margaret S. Steward et al).

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές πτυχές που ανήκουν σε αυτό το φάσμα φόβου (F40.23, ICD 10) . Η «ιατροφοβία» ή ο φόβος των γιατρών είναι μια φοβία πολύ συνηθισμένη στα μικρά παιδιά, αλλά και σε ενήλικες. Η αποφυγή της επίσκεψης σε γιατρό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα όχι μόνο στην βραχυπρόθεσμη αλλά και στην μακροπρόθεσμη υγεία. Υπάρχει, μάλιστα μία ιατρική κατάσταση που ονομάζεται «υπέρταση της λευκής μπλούζας» (White Coat Hypertension ή White Coat Syndrome) που ασχολείται με την αύξηση της αρτηριακής πίεσης κατά την παρουσία γιατρών. Στον φόβο των ιατρικών διαδικασιών, συμπεριλαμβάνεται ο φόβος της χειρουργικής επέμβασης ή άλλης επεμβατικής ιατρικής διαδικασίας, ονομαζόμενη ως «tomophobia» . Μάλιστα, ο φόβος της οδοντιατρικής περίθαλψης, γνωστός ως «dental fear» (οδοντιατροφοβία), κατέλαβε την πέμπτη θέση μεταξύ των πιο κοινών φόβων (DeJongh et al, 1995) .
Έρευνες δείχνουν πως πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να εμβολιαστούν και να κάνουν την καθιερωμένη εξέταση αίματος, λόγω του φόβου που αισθάνονται στην εικόνα της βελόνας και στην εικόνα του αίματος, θέτοντας με αυτό το τρόπο την ζωής τους σε κίνδυνο.

Ο ασθενής που υποφέρει από ιατρικό φόβο έχει την τάση να αναβάλλει την επίσκεψη στο γιατρό, ανεξάρτητα από το πόσο υποφέρει. Στη περίπτωση όμως που βρει το θάρρος να επισκεφτεί έναν γιατρό, παρουσιάζει πανικό με αυξημένη αρτηριακή πίεση, γρήγορη αναπνοή, ναυτία ή άλλη γαστρεντερική δυσφορία.

Αν και οι περισσότερες περιπτώσεις «ιατροφοβίας» εμφανίζονται στην παιδική ηλικία, δεν είναι ασυνήθιστο για τους ενήλικες να φοβούνται να επισκεφθούν το γιατρό για τους παρακάτω λόγους:
• Βελόνες, εμβόλια και πόνος είναι άμεσα συνδεδεμένα με τους γιατρούς.
• Η πιθανότητα να ακούσουν «άσχημα νέα» τους τρομοκρατεί τόσο πολύ, που πείθουν τον εαυτό τους ότι δεν διατρέχουν κίνδυνο.
• Ως παιδί, ο πάσχων μπορεί να έχει υποστεί τραυματική εμπειρία με γιατρό τόσο ο ίδιος όσο και κάποιο συγγενικό του πρόσωπο, με αποτέλεσμα να του γεννηθεί η φοβία αυτή.
• Πολλά ιατροφοβικά άτομα έχουν πρόβλημα να ακολουθήσουν την εξουσία καθώς οι γιατροί αποτελούν αυθεντίες όσον αφορά τον ιατρικό τομέα, γεγονός που προκαλεί αντιπάθεια ή φόβο απέναντι τους.
• Οι αλκοολικοί ή οι χρήστες ουσιών φοβούνται τους γιατρούς, επειδή πιστεύουν ότι θα τους αναγκάσουν να αντιμετωπίσουν τα προσωπικά τους προβλήματα.
• Ιατρικές ταινίες, ειδησεογραφικά μηνύματα σχετικά με κακόβουλα χειρουργεία ή ιατρικούς χρηματισμούς μπορούν επίσης να δημιουργήσουν αρνητικές εικόνες που οδηγούν στο φόβο των γιατρών.
Η αντιμετώπιση και η υπέρβαση της «ιατροφοβίας» είναι δύσκολη, καθώς τα περισσότερα άτομα αρνούνται να επισκεφθούν ακόμα και τον ειδικό που μπορεί να τους βοηθήσει στην αντιμετώπιση της.

Ένας ψυχολόγος μπορεί να εκπαιδεύσει τον ασθενή στην διαχείριση του άγχους του με διάφορες τεχνικές όπως αυτή της ελεγχόμενης αναπνοής. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις ένας συνδυασμός φαρμάκων και ψυχοθεραπείας αποδεικνύεται ότι βοηθά σημαντικά.

Από την μεριά του γιατρού, η συζήτηση για την φοβία με τον ασθενή αποτελεί σημαντική βοήθεια. Χρειάζεται να δώσει χρόνο στον ασθενή, να του εξηγήσει ποιο μέρος της εξέτασης του προκαλεί το άγχος και μαζί να συζητήσουν πως θα το διαχειριστούν. Ο γιατρός πρέπει να είναι ευγενικός, επεξηγηματικός πριν και κατά την διάρκεια της εξέτασης, να δείχνει κατανόηση, και να μην βιάζεται, ώστε ο ασθενής να χαλαρώσει για να αντιμετωπίσει τη φοβία του. Έχει παρατηρηθεί ότι μουσική ή τηλεόραση κατά την διάρκεια της εξέτασης συμβάλλουν θετικά.

Είναι σημαντικό, επίσης, ο ασθενής να μην ντρέπεται να συζητήσει με τον γιατρό την φοβία του, να υπενθυμίζει συνεχώς στον εαυτό του ότι ο γιατρός είναι εκεί για να τον βοηθήσει και ότι μπορεί μεν να αυξηθεί το άγχος του προσωρινά, αλλά είναι ζωτικής σημασίας να αναζητήσει ιατρική βοήθεια, αντί να επιδεινώσει την κατάσταση του σε σημείο μη αναστρέψιμο.

Πηγές:
http://www.fearof.net/fear-of-doctors-phobia-iatrophobia/ 
http://www.anxietycoach.com/fear-of-doctors.html 
http://www.webmd.com/anxiety-panic/features/beyond-white-coat-syndrome#2 

Περισσότερα...
Φοβία δέσμευσης vs Φοβία μοναξιάς 08 Φεβρουαρίου 2018

Φοβία δέσμευσης vs Φοβία μοναξιάς

Από την ψυχολόγο της Μονάδας «Θάλπος Καλαμάτας» Εύη Τσικρικού.

Οι φοβίες αποτελούν μια αγχώδη διαταραχή, η οποία χαρακτηρίζεται από έναν έντονο, επίμονο και παράλογο φόβο. Έχει εκτιμηθεί πως περισσότερες από εκατό φοβίες ταλαιπωρούν τον σύγχρονο άνθρωπο, τις οποίες συχνά καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ειδικοί. Υπάρχουν πολλές και διάφορες μορφές φοβίας. Μερικές είναι ευρέως γνωστές, όπως η κλειστοφοβία, η αγοραφοβία, η ακροφοβία (υψοφοβία) ενώ κάποιες άλλες όχι, καθώς είναι αρκετά «περίεργες». Φαίνεται να έχει «εφευρεθεί» φοβία σχεδόν για το οτιδήποτε, κι όσο αστείο και παράλογο κι αν ακούγεται, οι πάσχοντες υποφέρουν από αυτές.

Μια τέτοιου είδους φοβία είναι και η Gamophobia, ο φόβος του γάμου και της  δέσμευσης.  Ένα άτομο που διακατέχεται από αυτή την φοβία μπορεί να του αρέσει ή ακόμα και να αγαπάει κάποιον, αλλά όταν αυτός /ή ανταποκριθεί θετικά και επιδιώξει δέσμευση, τότε αντιδρά αρνητικά και υπάρχει ακόμα και πιθανότητα να “εξαφανιστούν” τα όποια ερωτικά συναισθήματα είχε. Η Gamophobia φαίνεται να παρουσιάζεται περισσότερο στους άνδρες λόγω των προσωπικών, οικονομικών και κοινωνικών κινδύνων που συνοδεύουν τον γάμο, σε συνδυασμό με τον στερεότυπο ρόλο του άνδρα στην κοινωνία, δηλαδή “αυτόν που παρέχει τα αγαθά στην οικογένεια”.

Η φοβία αυτή, όπως και οποιαδήποτε άλλη ειδική φοβία, μπορεί να προκληθεί από έντονη αρνητική εμπειρία του παρελθόντος, δηλαδή από “τραυματικές” εμπειρίες που δημιουργήθηκαν στο πάσχοντα άτομο σε τέτοιο βαθμό, ώστε να «μαθαίνει» να φοβάται τις δεσμεύσεις. Η προσωπική ανασφάλεια του πάσχοντος, μπορεί επίσης να αποτελέσει παράγοντα στην εμφάνιση αυτής της φοβίας, καθώς σε ένα γάμο δεν μοιράζεται απλώς μια σχέση, αλλά μοιράζεται όλα τα προσωπικά, κοινωνικά, νομικά και οικονομικά του αντικείμενα. Με άλλα λόγια είναι ρίσκο και νιώθει ότι γίνεται ευάλωτος. Ο φόβος του γάμου και της δέσμευσης μπορεί, επίσης να υποστηριχθεί από καταθλιπτικές συνθήκες. Ένα άτομο μπορεί να είναι πραγματικά πρόθυμο να παντρευτεί, αλλά να τον τρομάζει η σκέψη να περάσει από αυτή την διαδικασία. Η έλλειψη αυτοπεποίθησης, η κακή εικόνα του εαυτού, η έλλειψη σεξουαλικής εμπιστοσύνης και άλλες μορφές κατάθλιψης μπορούν επίσης να προκαλέσουν σε ένα άτομο να παραμείνει μακριά από το γάμο και τις δεσμεύσεις.

Είναι σημαντικό ωστόσο, να μην συγχέουμε τον άνθρωπο που δεν ενδιαφέρεται να δεσμευτεί και είναι ευτυχισμένος με τον τρόπο ζωής που έχει επιλέξει, με αυτόν που αναγκάζεται να μείνει μόνος – και να νιώθει μία συνεχής αίσθηση “του ανεκπλήρωτου” -  από το να έρθει αντιμέτωπος με τα συναισθήματα φόβου (και την αιτία αυτού) που του προκαλεί μία μελλοντική δέσμευση.

Είναι επίσης σημαντικό η gamophobia  να μην συγχέεται με την ειδική φοβία Philophobia. Στην δεύτερη περίπτωση, το άτομο αποφεύγει να ερωτευτεί ή να δημιουργήσει οποιουδήποτε είδους συναισθηματικούς δεσμούς με τον οποιονδήποτε, ακόμη και αν έχει συναισθήματα για κάποιον, κινδυνεύοντας να καταλήξει σε μία απομονωμένη ζωή.

Στον αντίποδα της Gamophobia, υπάρχει η  Anuptaphobia, η φοβία του να μείνεις μόνος. Οι περισσότεροι, όπως δείχνουν μελέτες, δεν θέλουν να καταλήξουν μόνοι στη ζωή, ωστόσο για κάποιους η σκέψη και μόνο τους προκαλεί έντονο άγχος, φόβο και πανικό. Αυτά τα άτομα παραμένουν σε δυσλειτουργικές σχέσεις από φόβο μην μείνουν μόνοι, σκέπτονται μανιωδώς το γάμο, την αγάπη και το μέλλον, νιώθουν ανεπαρκείς, αδυνατούν να περνούν μόνοι τους τον ελεύθερο χρόνο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις δυσκολεύονται ακόμα και να παρευρεθούν σε γάμους. Αυτού του είδους η φοβία, εντοπίζεται κυρίως στο γυναικείο φύλο και, ομοίως με την προηγούμενη φοβία, τα αίτια εμφάνισης της είναι τα ίδια, δηλαδή προκύπτουν από ένα συνδυασμό εξωτερικών συμβάντων (τραυματικών εμπειριών) και εσωτερικών προδιαθέσεων (π.χ. χαμηλή αυτοεκτίμηση). 

Οι παραπάνω φοβίες, όπως και η πλειοψηφία των φοβιών, αποτελούν κοινωνικές φοβίες, δηλαδή δημιουργήθηκαν μέσα στην κοινωνία και στηρίζονται σε στερεότυπα που αφορούν κυρίως τον ρόλο των φύλων μέσα σε αυτή. Οι κοινωνικές φοβίες έχουν πιο σύνθετες αιτίες που δεν είναι εντελώς γνωστές προς το παρόν. Είναι σημαντικό για την προσωπική ευτυχία του πάσχοντος ατόμου, με την βοήθεια ειδικού εάν κριθεί αναγκαίο, να έρθει αντιμέτωπος με την φοβία του, να την κατανοήσει και να την καταπολεμήσει, ούτως ώστε η εκάστοτε κατάσταση της προσωπικής του ζωής να είναι αποτέλεσμα επιλογής και όχι μέσο διαφυγής. 

Πηγές: 

Περισσότερα...
Ο Εθισμός στον Τζόγο 19 Ιανουαρίου 2018

Ο Εθισμός στον Τζόγο

Από την Ψυχολόγο του «Θάλπος Αττικής» Μαρία Μακριδάκη

Στο προηγούμενο άρθρο μιλήσαμε για την εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες, σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε το μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα του εθισμού στα τυχερά παιχνίδια. Όταν αναφερόμαστε στα τυχερά παιχνίδια συμπεριλαμβάνουμε: τα ηλεκτρονικά παιχνίδια (κουλοχέρης κ.α.), το στοίχημα, τον ιππόδρομο, τα παιχνίδια τράπουλας και ζαριών σε λέσχες και καζίνο όπως και τον διαδικτυακό τζόγο.

Περισσότερα...
Συναισθηματικός Εκβιασμός 17 Ιανουαρίου 2018

Συναισθηματικός Εκβιασμός

Από την Ψυχολόγο του «Θάλπος Αττικής» Μαρία Μακριδάκη

Κλείνοντας τον κύκλο άρθρων σχετικά με τη βία, θα μιλήσουμε για τον συναισθηματικό εκβιασμό, ο οποίος είναι μια μορφή ψυχολογικής κακοποίησης με άσχημες συνέπειες για τον εκβιαζόμενο.

Περισσότερα...
Ενδοσχολική Βία και Εκφοβισμός 16 Ιανουαρίου 2018

Ενδοσχολική Βία και Εκφοβισμός

Από την Ψυχολόγο του «Θάλπος Αττικής» Μαρία Μακριδάκη

Στο προηγούμενο άρθρο εξετάσαμε την ενδοοικογενειακή βία, σε αυτό το άρθρο θα δούμε άλλη μια πτυχή βίας που μαστίζει την κοινωνία, την ενδοσχολική βία. Η ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός στα σχολεία είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που έχοντας πάρει μεγάλες διαστάσεις, επηρεάζει αρνητικά την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού.

Περισσότερα...
Η προβολή της ψυχικής υγείας μέσα από τον κινηματογράφο 29 Νοεμβρίου 2017

Η προβολή της ψυχικής υγείας μέσα από τον κινηματογράφο

Από την Ψυχολόγο του «Θάλπος Αττικής» Μαρία Μακριδάκη

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας στις 10 Οκτωβρίου, μια ευκαιρία ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης πάνω σε θέματα ψυχικής υγείας, θα αφιερώσουμε το μήνα εξετάζοντας την σημερινή κατάσταση στην ψυχική υγεία, τις απόψεις του κόσμου και το στίγμα γύρω από την ψυχική ασθένεια καθώς και το πως μπορούμε να συνδράμουμε για να εξαλειφτεί. Ας ξεκινήσουμε με μια αναδρομή στο πως η 7η τέχνη έχει απεικονίσει και έχει επηρεάσει τη γνώμη του κοινού για τις ψυχικές νόσους κατά καιρούς.

Περισσότερα...
ΈναρξηΠροηγούμενο12345678910ΕπόμενοΤέλος